BHARAT TELUGU NEWS , Publish Date - Oct 05 , 2026 | 22:10 PM

2026 సంవత్సరానికి వైద్య శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలకు సంయుక్తంగా లభించింది. అమెరికాకు చెందిన కార్ల్ డీసెరోత్, జర్మనీకి చెందిన పీటర్ హెగెమాన్, జార్జ్ నాగెల్‌లు ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డును అందుకున్నారు. కాంతి ద్వారా నాడీకణాల కార్యకలాపాలను నియంత్రించేందుకు ఉపయోగపడే సాంకేతికత, కాంతి ఆధారిత అయాన్ మార్గాలపై చేసిన కీలక పరిశోధనలకు గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారాన్ని ప్రకటించారు.

ఈ ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందిన సాంకేతికతను ‘ఆప్టోజెనెటిక్స్’ అని పిలుస్తారు. కాంతిని ఉపయోగించి జీవించి ఉన్న జీవి మెదడులోని నిర్దిష్ట నాడీకణాలను నియంత్రించడం ఈ విధానం ప్రత్యేకత. తద్వారా ఏ నాడీకణం ఎప్పుడు క్రియాశీలంగా మారుతుంది, దాని ప్రభావం మెదడులోని ఇతర భాగాలపై ఎలా ఉంటుంది అనే విషయాలను శాస్త్రవేత్తలు మరింత స్పష్టంగా అధ్యయనం చేయగలుగుతున్నారు.

ఆల్గీపై పరిశోధనతో కీలక ఆవిష్కరణ

పీటర్ హెగెమాన్, జార్జ్ నాగెల్‌లు ఒకే కణంతో ఉండే ఆల్గీపై పరిశోధనలు చేస్తూ కాంతికి స్పందించే ప్రత్యేకమైన ప్రోటీన్‌ను గుర్తించారు. దీనిని ‘ఛానల్‌రోడాప్సిన్’ అని పిలుస్తారు. ఈ ప్రోటీన్‌పై నీలి కాంతి పడినప్పుడు కణంలో ఒక మార్గం తెరుచుకుని అయాన్లు కదలడం ద్వారా విద్యుత్ సంకేతాలు ఉత్పత్తి అవుతాయి.

ఈ కీలక ఆవిష్కరణను కార్ల్ డీసెరోత్ నాడీకణాలపై ప్రయోగించారు. ఛానల్‌రోడాప్సిన్‌కు సంబంధించిన జన్యువును నాడీకణాల్లో ప్రవేశపెట్టి, కాంతిని ఉపయోగించడం ద్వారా నాడీ సంకేతాలను నియంత్రించే విధానాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. దీంతో మెదడులోని నిర్దిష్ట నాడీకణాల పనితీరును చాలా ఖచ్చితంగా పరిశీలించే అవకాశం ఏర్పడింది.

మెదడుపై పరిశోధనలకు కొత్త మార్గం

ఆప్టోజెనెటిక్స్‌ సాంకేతికతతో మెదడులోని వివిధ నాడీ మార్గాలు జ్ఞాపకాలు, భావోద్వేగాలు, ప్రవర్తన వంటి అంశాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో పరిశోధకులు అధ్యయనం చేస్తున్నారు. గతంలో మెదడులోని నాడీకణాల పనితీరును ఇంత నిర్దిష్టంగా నియంత్రించడం కష్టంగా ఉండేది. అయితే కాంతి ఆధారిత ఈ విధానం ఆ పరిశోధనలకు కొత్త అవకాశాలను అందించింది.

నాడీ సంబంధిత వ్యాధులు, మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలకు సంబంధించిన మెదడు మార్పులను అర్థం చేసుకోవడంలోనూ ఈ సాంకేతికత కీలకంగా మారుతోంది. భవిష్యత్తులో మెదడు పనితీరుపై మరింత లోతైన అవగాహనకు ఇది దోహదపడుతుందని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.

చూపు, వినికిడి లోపాల చికిత్సలోనూ ప్రయోగాలు

ఆప్టోజెనెటిక్స్‌ కేవలం పరిశోధనలకే పరిమితం కాకుండా వైద్య రంగంలోనూ ఉపయోగపడే అవకాశాలపై అధ్యయనాలు జరుగుతున్నాయి. చూపు కోల్పోయిన కొంతమంది రోగుల్లో దృష్టిని పునరుద్ధరించే ప్రయత్నాల్లో ఈ సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తున్నారు. అలాగే వినికిడి లోపాల చికిత్సలో ఉపయోగించే కోక్లియర్ ఇంప్లాంట్లను మరింత ఖచ్చితంగా పనిచేయించే మార్గాలను అన్వేషించడంలోనూ ఆప్టోజెనెటిక్స్‌పై పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.

కాంతి సాయంతో నాడీకణాల కార్యకలాపాలను నియంత్రించే ఈ సాంకేతికత భవిష్యత్తులో నాడీ సంబంధిత వ్యాధుల చికిత్సలో కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో కార్ల్ డీసెరోత్, పీటర్ హెగెమాన్, జార్జ్ నాగెల్‌ల పరిశోధనలకు లభించిన నోబెల్ పురస్కారం వైద్య శాస్త్రంలో మరో ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచింది.